سرطان پروستات
در بين خانم ها، شايعترين سرطان، سرطان پستان مي باشد كه در سال 2002، 000/160/1 نفر را مبتلا كرده و 000/360 نفر از اين سرطان، از بين رفته اند.
در آقايان، شايعترين سرطان، سرطان ريه مي باشد كه در سال 2002، 000/980 نفر را مبتلا و 000/840 نفر را كشته است. پس از سرطان ريه، سرطان پروستات شايعترين است كه 000/660 مورد تشخيص داده شده و سبب مرگ در 000/210 مورد در سال 2002 شده است.
Incidence& Mortality of prostatic cancer
سرطان پروستات شايعترين سرطان در آقايان در ايالات متحده مي باشد، كه تقريباً 300/164 نفر را بين سالهاي 1996 تا سال 2000 مبتلا كرده است و سبب بيشترين مرگ در بين همه انواع سرطان[بجز سرطان ريه] بود ه است. اين سرطان عامل 1/6% از همه سرطانهاست.
درصد شيوع سرطان پروستات در بين كشورهاي مختلف، متفاوت مي باشد. بيشترين ميزان را در ايالات متحده و كمترين ميزان را در ژاپن مشاهده كرده اند.
«درصد مرگ در اثر سرطان پروستات در سالهاي اخير در آمريكا پائين آمده است.»
سرطان پروستات، بيشترين علت مرگ در اثر سرطان در آقايان بالاي 75 سال مي باشد.اين سرطان در آقايان كمتر از 40 سال بندرت ديده مي شود.
«علل سرطان پروستات» :Causes
علت سرطان پروستات ناشناخته است.
1- اگر چه بعضي از مطالعات نشان داده اند كه ارتباطي ميان دريافت چربي بالا و اين سرطان وجود دارد. شواهدي مبني بر ارتباط چربي و غذاهاي حيواني، چربي غير اشباع، اسيدهاي چرب خالص و سرطان پروستات وجود دارد. مصرف زياد چربي باعث چاقي مي شود و چاقي بطور غيرمستقيم شانس بسياري از سرطانها از جمله سرطان پروستات را افزايش مي دهد.
2- ارتباط ميان سطح بالاي سنتوسترون و سرطان پروستات در بعضي از مطالعات مشاهده شده است. زماني كه سطح سنتوسترون به هر علتي پائين بيفتد[مانند برداشتن بيضه ها از طريق جراحي] يا بوسيله دارو، شانس سرطان پروستات افزايش مي يابد.
3- ارتباط شناخته شده اي هم بين اين سرطان و PH مشاهده شده است.
[Benign prostatic Hypertroply]
4- اين سرطان در مردان ميانسال بيشتر ديده مي شود.
5- وراثت نيز در ايجاد سرطان پروستات بي تأثير نيست. بطوريكه اگر يكي از بستگان درجه اول سرطان پروستات داشته باشد اجتمال بيماري 2 برابر و اگر بيش از 3 نفر از بستگان مبتلا باشند اين احتمال به 4 برابر مي رسد.
عوامل خطر(Risk factors)
مرداني كه شانس بيشتري براي ابتلاء به سرطان پروستات دارند شامل:
1- مردهاي آفريقائي بالاتر از 60 سال
2- كشاورزان، نقاشان و مرداني كه با كادميم تماس دارند.
3- كساني كه گوشت قرمز و چربي هاي حيواني زياد مصرف مي كنند.
مردان ژاپني و كساني كه از گوشت استفاده نمي كنند(سبزي و ميوه مي خورند.) درصد پائين تري مبتلا مي شوند. زيرا مصرف زياد گوشت قرمز و چربي هاي حيواني شانس ابتلاء به سرطان پروستات را زياد و مصرف انواع سبزي و ميوه احتمال ابتلاء را كم تر مي كند. در مجموع توصيه مي شود كه مصرف روزانه گوشت قرمز كمتر از 80 گرم باشد.
4- كساني كه فعاليت بدني مناسب و كافي ندارند.
Symptoms(علائم):
1- تأخير و يا هر اشكال ديگر در شروع ادرار كردن
2- قطره قطره ادرار كردن
3- احساس درد و سوزش به هنگام ادرار كردن
4- تكرر ادرار به خصوص در هنگام شب
5- هر نوع تغيير در دفع عادي ادرار كه دو هفته طول بكشد
6- وجود چرك و خون در ادرار و يا مني
7- درد مداوم در پشت، مفصل ران و لگن
8- درد هنگام اجابت مزاج
9- درد هنگام ejaculation
10- بي اختياري ادراري
11- درد شكم
12- درد استخوان يا دردناك بودن آن
13- كم خوني
Staging: سرطان پروستات بر اساس سرعت پيشرفت آن به بافتهاي اطراف تقسيم بندي مي شود. راههاي مختلفي براي مرحله بندي تومورها وجود دارد. متداول ترين آنها سيستم ABCD است كه به آن Whit more- jewett مي گويند
Stage A: تومورها با معاينه فيزيكي حس نمي شود و معمولاً بطور تصادفي پس از عمل جراحي پروستات به دلايل ديگر مشخص مي شود.
Stage B: تومور فقط محدود به پروستات بوده و در هنگام معاينه فيزيكي يا با تست خوني(PSA Test) مشخص مي شود.
Stage C : تومور به خارج از پروستات گسترش پيدا كرده است ولي هنوز به غدد لنفاوي دست اندازي نكرده است.
Stage D: تومور به غدد لنفاوي و يا ساير نقاط بدن گسترش(متاستاز) داده است[مانند ريه و استخوان]
تست ها(Signs& Tests):
معاينه ركتال: اغلب در معاينه ركتال يك پروستات بزرگ با يك سطح نامنظم مشخص مي شود.
تست هايي كه ممكن است تشخيص را اثبات كنند شامل:
1- PSA Test: ممكن است بالا باشد.[البته يك پروستات بزرگ شده و غيرسرطاني هم ممكن است باعث افزايش سطح PSA شود.]
2- Free PSA: ممكن است بين سرطان پروستات و B.PH را تشخيص افتراقي بدهد.
3- Urinanalysis : آزمايش تجزيه ادرار ممكن است خون در ادرار را نشان بدهد.
4- Urine or prostatic fluid cytology: (سيتولوژي از مايع پروستات يا ادرار): ممكن است سلولهاي غيرطبيعي را نشان بدهد.
5- بيوپسي پروستات: تشخيص را اثبات ميكند.
6- CTscon: ممكن است زماني انجام شود كه سرطان گسترش پيدا كرده است.
7- Bone scan: ممكن است انجام شود.
8- CXR(عكس قفسه سينه)
9- تستAMACR: اين تست جديد بوده و از تست PSA حساس تر است.
پيش آگهي: بسيار متفاوت است. چون اين بيماري بيشتر در مردان سالمند اتفاق مي افتد كه ممكن است اين بيماران دچار بيماريهاي قلبي و تنفسي هم زمان باشند. با اينكه مدتهاي طولاني باشد كه در بستر بوده و فعاليتي نداشته باشند.
10- اگر يك آقاي بالاي 50 سال هستيد، در صورتي كه يكي از شرايط زير داشته باشيد براي مشاوره به پزشك مراجعه كنيد.
1- هرگز براي سرطان پروستات غربالگري نشده ايد
2- هيچ معاينه فيزيكي از پروستات براي شما انجام نشده است.
3- يك تاريخچه فاميلي براي سرطان پروستات داريد
پيشگيري:
1- داشتن فعاليت بدني مناسب و كافي در طول هفته[هر روز يك ساعت تندراه برويد و يا يك ساعت در هفته ورزش سنگين (كوهپيمائي- دو- شنا- فوتبال و بسكتبال)] انجام دهيد.
2- محدود كردن استفاده از روغن هاي جامد،[اعم از نباتي و حيواني]
3- عدم استفاده زياد از گوشت هاي قرمز
4- استفاده بيشتر از ميوه، لوبيا و سويا
5- مراجعه به پزشك و انجام معاينات پزشكي مستمر و دوره اي براي افراد بين 50-40 ساله [بيشتر معاينه ركتال]
6- انجام تست PSA:
در اينجا بايستي چند نكته را متذكر شد:
1- بالا بودن تست PSA: هميشه دليل بر ابتلاء به سرطان پروستات نيست.
2- مي توان در مراحل اوليه حتي زماني كه بيمار هيچ آسيبي نديده است سرطان را تشخيص داد.
3- خطر سرطان پروستات با بالا رفتن سن بيشتر مي شود.
4- پيشگيري در كاهش مرگ و مير سرطان پروستات نقش زيادي دارد.
بايستي بين طول مدت زندگي و كيفيت زندگي يك تعادل برقرار كرد. سرطان پروستات، يك بيماري است كه هزينه زيادي براي درمان بيمار در بر دارد. بيشتر از نصف هزينه درمان در سالهاي آخر عمر بيمار استفاده مي شود. البته موقعيت اجتماعي- اقتصادي بيماران- نياز بيماران به بستري در بيمارستان- درمان سرپائي- افراد فاميل و دوستان بيمار عواملي هستند كه در هزينه درمان تأثير دارند.
سرطان پروستات: يك مسئله مهم سلامت عمومي است. در حالي كه در اين بيماران اميد به زندگي را بايستي به خاطر سپرد، كيفيت زندگي را هم در اينها بايد در نظر داشته باشيم.
در گذشته تقريباً 70 درصد از بيماراني كه سرطان پروستات داشتند زماني مراجعه كردند كه بيماري شان متاستاز داده بود و 30 درصد محدود به پروستات بود. ولي هم اكنون 70 درصد از بيماران در زمان تشخيص، بيماري محدود به پروستات و 30 درصد متاستاز داده اند.